🔸 فرصت انتقال راه آهن مشهد به بیرون شهر برای توسعه فضای عمومی شهری
🔹برای شهر مشهد که همیشه برای توسعه شهری، تامین مسکن و فضاهای عمومی با مسئله تامین زمین روبرو بوده و اراضی موقوفه از یک سو و ابنیه بزرگ مقیاس مثل زندان، پادگان ارتش و… یکی از موضوعات مهم بوده است. در حوزه برنامهریزی شهری و توسعه پایدار، مسئله عبور راهآهن از بافت مرکزی شهر مشهد هم از همین دست است.
🔹راهآهن مشهد سالها پیش زمانی احداث شد که محدوده شهری بسیار کوچکتر از امروز بود، اما با گسترش شهر و توسعه محلات پیرامونی، این مسیر اکنون به قلب مشهد رسیده و بخش بزرگی از زمینهای ارزشمند شهری را اشغال کرده است. علاوه بر این، وجود خطوط ریل درون شهر، پیوستگی فضایی مناطق مختلف را از بین برده و موجب شکلگیری دو بخش جداافتاده در مشهد شده است.
🔹در خرداد ۱۳۹۸، «نوروزی»، رئیس کمیسیون اقتصادی و سرمایهگذاری شورای شهر مشهد اشاره کرده بود که انتقال ایستگاه راهآهن از مرکز شهر به بیرون، اقدامی شدنی و حتی سادهتر از انتقال فرودگاه است. او تأکید داشت که در بسیاری از شهرهای دنیا، نمونههای موفقی از انتقال راهآهن به خارج از محدوده شهری دیده شده و این تغییر توانسته به بازآفرینی بافتهای شهری و افزایش کیفیت فضاهای عمومی منجر شود. به گفته او، راهآهن فعلی مشهد مانع اتصال مناسب دو بخش شهر شده و سبب «گسیختگی فضایی» میان شمال و جنوب مشهد است.
🔹دردیماه ۱۴۰۱ نیز، ارجایی شهردار مشهد در پاسخ به مطالبات شهروندان منطقه پنج که ریلهای راه آهن از میان معابر آنها میگذرد، از دو سناریو برای حل این چالش سخن گفت که یکی از آنها جابهجایی ایستگاه راهآهن به بیرون از شهر بود و دیگری عبور ریل از زیرزمین بود. او وعده داد در صورت اجرای طرح انتقال راه آهن به بیرون مشهد، جهت حفظ دسترسی آسان زائران و شهروندان، خط مترو از ایستگاه فعلی تا ایستگاه جدید احداث شود. این طرح، علاوه بر کاهش ازدحام و آلودگی صوتی در مناطق مرکزی، میتواند زمینهای ارزشمند آزادشده را برای کاربریهای عمومی، فضای سبز، فرهنگی و مسکونی به کار گیرد.
🔹تحلیل کارشناسی نشان میدهد که انتقال راهآهن به حاشیه شهر نهتنها از نظر شهری، بلکه از جنبه اقتصادی و زیستمحیطی نیز سودمند است. زمینهای آزادشده در صورت برنامهریزی صحیح، میتوانند به توسعه متوازن محلات، افزایش ارزش املاک، و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان کمک کنند.
🔹همچنین، این اقدام فرصت ایجاد محورهای جدید شهری و فضاهای عمومی متصلکننده را فراهم میآورد. با این حال، اجرای چنین پروژهای نیازمند مطالعات جامع حملونقل، ارزیابی هزینههای ساخت و مسائل اجتماعی مرتبط با جابهجایی ایستگاه است. به نظر میرسد در صورت تأمین منابع مالی و همگرایی نهادی میان راهآهن، شهرداری و شورای شهر، این طرح میتواند یکی از بزرگترین گامها در تاریخ نوسازی شهری مشهد باشد. دست کم شاید بتوان در گام اول بخش مسکونی و شهرک نشین کارمندان راه آهن را در اختیار توسعه متوازن شهری قرارداد.
#در_مشهد_چه_گذشت
@Akhbarmashhad