🔸گذرهای تشرف مشهد؛ ایدهای ناتمام برای شهر معنوی مشهد!
🔹مرداد ۱۴۰۱ وعده احیای «۱۶ گذر تشرف» به طول ۱۰ کیلومتر پیرامون حرم مطهر رضوی داده شد، طرحی که قرار بود همزمان با ساماندهی بناهای تاریخی و واجد ارزش معنوی و منازل قدیمی، احیای کسب و کارهای سنتی، روح هویت دینی را در بافت پیرامونی چنان زنده کند که زائر در مسیر رسیدن به حرم مطهر رضوی آماده این دیدار شود. در مسیر اجرا هم اسفند همان سال، شهردار منطقه ثامن از آغاز کار ۸ گذر و رویکرد «پیادهمداری» سخن گفته و مهر ۱۴۰۳، هم قلندرشریف شهردار مشهد البته درباره ۱۲ گذر تشرف و ۱۵ گذر تاریخی صحبت کرده و اذعان کرده تنها «تعدادی» ساماندهی شده و مطالعات بر گذرهایی مانند «گذر ارگ» و «عیدگاه» ادامه دارد.
🔹در عمل اما، اکثر پروژههای گذر تشرف به نمونههای اجراشده در شهرهایی چون اصفهان و شیراز هم حتی نزدیک نشدهاند؛ جایی که نه صرفاً حذف ماشین، که ترکیبی از دسترسی، خدمات بومی، و عناصر هنری-معنوی تحقق یافته است. بیشتر گذرهای مشهد، به مسیری ساده و سنگفرش شده به جای مسیرهای آسفالته بدل شدهاند: نه از فضای روایتی و معماری رضوی برای آمادهسازی زائر نشانی هست، نه تسهیلات هویتمند یا رفاهی مناسب سالمندان و توانیابان و فضای توقف برای خانواده و بازی برای کودکان. حتی بر خلاف هدف اولیه، گاه فضای کسبوکار سنتی تضعیف و فرصت گفتوگوی زائر با اصناف قدیمی محدودتر شده و بعضا حتی طولانی شدن اجرای پروژه ها بخاطر تامین زیرساختها و محدودیتهای تردد ، صدای اعتراض همسایگان و کسبه را درآورده است.
🔹شاید فاصله اصلی تحقق «شهر معنوی» با الگوی رضوی، همین جاست: گذرها باید روایتگر خاطره، زائرپذیر، و معطر به هویت باشند، نه فقط راه عبور؛ آنگونه که در شهرهای تاریخی و مذهبی توقع می رود تا مسیر معنوی تا آستانه زیارت طراحی شود. امروز، تجربه مشهد گواه ضعفی عمیق در پیوند کالبد، هویت و خدمترسانی است. عبور از این چرخه وعدههای تکراری، فقط با بازخوانی تجربه شهرهای موفق، مشارکت اهالی و نخبگان، و رعایت مفهوم معنویت ممکن خواهد شد.
#در_مشهد_چه_گذشت
@Akhbarmashhad
